İran İslam Cumhuriyeti tarihinde dönüm noktası niteliğinde bir gelişme yaşandı. İran devlet medyası (IRIB ve IRNA dahil resmi kaynaklar), Yüce Lider Ayetullah Ali Hamaney‘in (Ali Khamenei) ABD ve İsrail’in ortak düzenlediği hava saldırılarında şehit edildiğini resmi olarak doğruladı. 86 yaşındaki Hamaney, 1989’dan beri sürdürdüğü 37 yıllık liderlik döneminde İran’ı bölgesel bir güç haline getiren sert çizgili din adamı olarak biliniyordu.
Nasıl öldü? İran devlet televizyonu ve yarı resmi haber ajansları, Hamaney’in Tahran’daki resmi ikametgâhı (kompleks) ve ofisinde vurulduğunu açıkladı. Saldırı, ABD-İsrail ortak operasyonu “Operation Epic Fury” (Epik Öfke Operasyonu) kapsamında sabah saatlerinde gerçekleşti. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, operasyonu “Aslanın Kükremesi” olarak adlandırırken, dört İsrailli güvenlik yetkilisinin ifadelerine göre Hamaney’in bileşiği doğrudan hedef alındı ve ağır yıkım meydana geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda “Khamenei, tarihin en kötü insanlarından biriydi – artık yok” diyerek ölümü doğruladı ve rejim değişikliği çağrısını yineledi.
İran devlet medyası, Hamaney’in “şehitlik mertebesine ulaştığını” belirterek 40 günlük ulusal yas ilan etti ve bir haftalık resmi tatil duyurdu. Yayınlarda sunucunun gözyaşları içinde haberi okuması dikkat çekti. Aynı saldırılarda Hamaney’in kızı, torunu, damadı ve bazı aile üyelerinin yanı sıra Savunma Bakanı Aziz Nasirzadeh, Devrim Muhafızları Komutanı Mohammad Pakpour ve üst düzey danışman Ali Shamkhani’nin de hayatını kaybettiği belirtildi.
Sonuçları ve tepkiler:
- İran ordusu, “en yıkıcı misilleme” uyarısı yaptı ve İsrail ile bölgedeki ABD üslerine yeni füze-dron dalgaları gönderdi.
- Trump, “İran halkı yöneticilerinizi devirme zamanı geldi” çağrısını sürdürdü.
- Netanyahu, “İran’ın nükleer ve füze tehdidi sona erdi” dedi.
- Ülke genelinde sokaklarda hem yas hem kutlama görüntüleri: Bazı bölgelerde rejim karşıtları kutlama yaparken, devlet yanlısı kalabalıklar yas tutuyor.
Hamaney’in mirası: 1989’dan beri İran’ı yöneten Hamaney, nükleer programı, vekil güçler (Hizbullah, Husiler) ve anti-Batı/anti-İsrail politikalarıyla tanınıyordu. Ölümü, rejimin geleceğini belirsizliğe sürüklüyor – haleflik süreci Uzmanlar Meclisi’nde başlayacak olsa da Devrim Muhafızları’nın (IRGC) kontrolü ele alma ihtimali yüksek.
